Een fietstrip van ruim een week waarin drie oude koninkrijken samenkomen. Catalonië, Valencia en Aragón.

Deze reis begint met Nuria en Vicent, het kleine team van Royal Iberia dat onze route heeft uitgestippeld. We ontmoeten ze in ons hotel in de levendige stad Tortosa, terwijl we mosselen eten uit de Ebro-delta. Het is er het seizoen voor. Vicent heeft deze route grotendeels opgezet. Hij heeft een karakteristieke kop, gebruind en vol rimpels. Zijn ogen vonken van pret wanneer hij de kaart openvouwt en ons de route toont die we gaan fietsen de komende vijf dagen. Door drie oude koninkrijken; Catalonië, Aragón en Valencia. Normaal fietsen de cliënten zeven tot negen dagen door de streek, wij doen het in vijf. ‘Sommige delen van de route pik ik jullie op met de bus,’ belooft Vicent. ‘Zo kunnen jullie alles toch meemaken. Je zal zien dat het elke dag anders is, het landschap, het eten.’

Nuria vertelt over de Ebro, de rivier die uitmondt in de nabijgelegen indrukwekkende delta, waar flamingo’s leven en enorme rijstvelden liggen. ‘De burgeroorlog van 1936 tot 1939 is rond de Ebro beslecht,’ zegt Nuria. ‘Het leger van Franco won, met hulp van de Duitsers en de Italianen. Deze stad heeft flink geleden. Mijn moeder hoorde de bommen vallen.’ Over de roerige tijd rond de burgeroorlog, met name hier in Tortosa, hoor ik de volgende morgen meer van een belezen stadsgids, die ons meeneemt de schuilkelders onder de stad. Tijdens de oorlog trokken de inwoners zich hier terug. De gids raadt me het artikel Bommen op Tortosa aan, van Ernest Hemingway, die hier een poos verbleef tijdens de oorlog als correspondent en schrijver.

De droogte

‘Er is veel regen gevallen de afgelopen maanden,’ zegt Eva, een vlotte dame van een jaar of vijftig. We staan in de olijfboomgaard van haar familie. We ontmoeten Eva aan het einde van de eerste fietsdag, even buiten de stad La Sénia.

La Sénia vormt de poort tot het Parc Natural dels Ports, waar we de komende dagen doorheen gaan fietsen. Op tien minuten ben je hier van de bergen, op twintig minuten van de zee. In de oorlog was hier een geheim vliegveld waar Duitsers opstegen om bommen te werpen. De voormalige burgemeester van de stad blijkt tegenwoordig gevechtsvliegtuigen op te knappen in een loods niet ver van het oude vliegveld. Een joviale, energieke man. ‘Vliegen kunnen ze niet meer, maar ze zijn wel zo ver als mogelijk hersteld aan de buitenkant,’ zegt hij over de vliegtuigen die in zijn loods staan opgesteld, een imposante rij ijzerwerk is het bij elkaar.’ Het plezier van zijn werk spat van de oud-burgemeester af, helemaal als hij ook nog een vliegsimulator aan ons kan laten zien, waarin ik ons vliegtuig binnen no time weet te laten neerstorten.

Eva van de olijfboomgaard vertelt over de geschiedenis van de olijfbomen in haar boomgaard, sommige zijn meer dan duizend jaar oud. Deze oudste bomen hebben een keurmerk, en de olie gaat voor veel geld de deur uit. Tussen de olijfbomen heerst een rust die niet zo snel ergens anders te vinden is. Een statig soort rust. Eva zegt: ‘Ik zit hier ’s morgens vaak op een bankje een beetje om me heen te kijken.’

Tijdens de tasting die we houden, verontschuldigt ze zich voor de olijfolie-smaak. ‘Hij is nog in orde,’ zegt ze. ‘Maar hij kon verser, mist dat frisse. We hebben vorig jaar geen oogst gehad. Het was te droog, te weinig regen. Wanneer de bomen in de droogte moeten bloeien, dan gooien ze uit zelfbehoud uiteindelijk hun vruchten af. Dan is er dus helemaal geen oogst, maar overleven de bomen de crisis.’ Over het komende seizoen is ze hoopvoller, want er is tot nu toe veel regen gevallen. ‘We gaan het zien in oktober, dan kunnen we oogsten.’ Ik weet dan nog niet dat ik maanden later een berichtje krijg van Eva, waarin ze om mijn adres vraagt omdat ze een liter verse olijfolie wil opsturen naar Nederland om te laten proeven.

Oplichtend in het avondrood

Sluierwolken hangen ’s morgens boven de bergen. Etappe 2 belooft heel wat. We fietsen in de schaduw, gedekt door bomen. Veel klimmen vandaag, maar met de e-bike komt dat in orde. De vallei waar we doorheen rijden is zo diep dat het me duizelt, beneden lonkt de rivier. Verder zie ik hier al kilometerslang weinig meer dan de fotograaf die twintig meter voor me door de bochten flitst. We zetten koers naar de Middeleeuwse stad Morella, waarvan ons is verteld dat ook die stad oprijst uit het landschap. Maar het duurt nog een poos voordat we daar zijn, want we volgen een meanderend pad de bergen in. In een heldere poel zwemt een waterslang tussen naakte Catalaanse mannen, die hun fietsen in de berm hebben geparkeerd. We nemen ook een duik, waarbij we zorgvuldig slangen vermijden. Hoger en hoger voert het pad ons, naar steenbok-landschap, waar geen boom groeit en witte stenen liggen. We houden onze ogen open voor steenbokken, maar komen er geen tegen. Wel fietsen we een groepje gieren tegen het vale lijf. De beesten rusten uit bij een vennetje vijf meter voor ons, en ze weten niet hoe snel ze hun logge vleugels moeten uitslaan, een traag en waggelend opstijgen volgt. Vanaf grote hoogte cirkelen ze nog een hele tijd boven onze hoofden.

Het vervolg van de klim, gadegeslagen door gieren, gaat over een geitenpad naar het belangrijkste punt van deze reis, het Drie Koninkrijken-punt. Er staat een wijzer die aangeeft aan welke kant Valencia, Catalonië en Aragón liggen. Er is een mythe dat de koningen hier vroeger samenkwamen om over hun rijk te praten. Tegenwoordig is het geen plek meer van belang, al merkt fotograaf David ironisch op dat er uitgerekend op deze plek heel wat Koningspages rondvliegen. Prachtige gele vlinders met een zeldzaam speelse manier van vliegen. Je kan het bijna geen vliegen noemen, ze bewegen door de lucht alsof ze niet onderhevig zijn aan fysische regels.

Over stoffige wegen rijden we verder, en dan verschijnt na een bocht ineens die witte stad, Morella. Oplichtend in het avondrood. De machtige stadsmuur en hoog boven de huizen op een rots het grote, oude veertiende eeuwse kasteel - we brengen er een bezoek aan, en weten: dit is het kasteel van het koninkrijk Valencia. Deze reis volgen nog twee kastelen, van de twee andere koninkrijken.

Terug in Catalonië

Via Aragón, en het kasteel van Alcañiz, keren we terug naar Catalonië. Even buiten Horta de Sant Joan barst het van de amandelbomen. In de wijngaarden die op de flanken richting de stad verschijnen bloeien rozen. Overal in dit gebied gedijen wilde bloemen. Wijn wordt steeds belangrijker in deze regio; omdat op zeeniveau de druiven te zoet beginnen te worden door overvloedige zon, kiezen veel wijnbedrijven ervoor zich te vestigen op hogere posities, zoals Horta de Sant Joan. In de wijnproeverij Les Vinyes del Convent wordt dit allemaal aan ons uitgelegd, terwijl we soepele witte wijnen drinken en ook een stroevere, zware rode wijn, ’s avonds drinken we in het restaurant vino rancio, rotte wijn, een specialiteit hier. Om hier in deze knusse stad te komen, zijn we deels via een Via Verda gekomen; een groene weg, speciaal voor fietsers en wandelaars. In dit geval volgt die weg een oude verwijderde spoorlijn. De oude spoorlijn waarover we fietsen werd ooit aangelegd door bajesklanten. Met meer dan veertig korte en lange tunnels en spectaculaire bruggen moet die aanleg een hels karwei zijn geweest. In de tunnels springen lichten aan zodra ik er binnen rijd, een mooi systeem dat niet de hele tijd werkt, dus het is goed dat mijn fiets ook een sterke lamp heeft.

Halverwege de Via Verda van Horta de Sant Joan naar Tortosa rijden we tegen de Ebro aan. Een grote, brede rivier met kraakhelder water. We volgen hem tot in Tortosa, waar op de heuvel het kasteel ligt waar we die avond zullen logeren, maar voordat het zover is zie ik op de kade aan de Ebro, je gelooft het niet, nog zo’n sierlijke koningspage!

Deze reis is mogelijk gemaakt door Royal Iberia, de route is via hun website te boeken. Royal Iberia is een klein bedrijf en deze route is echt met liefde samengesteld. Een avontuur is het, niet je doorsnee fietsvakantie. Kijk voor meer informatie op hier.